Jesteś tutaj

Historia misjologii na ATK/UKSW

Misjologia, czyli nauka o misjach obejmuje teorię i uzasadnienie teologiczne misji, refleksję nad ich przebiegiem, a także nad podejmowanymi krokami prowadzącymi do powołania personelu misyjnego i wspierania go odpowiednią pomocą duchową oraz środkami finansowymi i materialnymi, ocenę efektywnych nawróceń i poniesionych porażek oraz ich skutków i zmian przystosowawczych.Inicjatorem i twórcą misjologii na ATK w Warszawie był o. Feliks Zapłata SVD (1914 -1982). 23 IV 1969 r., w rocznicę męczeńskiej śmierci wielkiego misjonarza – św. Wojciecha, o. F. Zapłata rozpoczął wykłady zlecone z teologii przekazu misyjnego. Słuchaczami byli studenci kierunku katechetycznego. Od października 1969 r. z dziesięcioma studentami rozpoczęła działalność pierwsza w historii naszego kraju i zarazem w całej Europie Wschodniej Specjalizacja Misjologii. Nowy kierunek prężnie się rozwijał, a jego inicjator nie ograniczył swojej aktywności wyłącznie do wykładów.

Od 1971 r. zapoczątkował organizowanie corocznych sympozjów misjologicznych. W czerwcu 1972 r. na Wydziale Teologicznym odbyło się kolokwium habilitacyjne Feliksa Zapłaty na podstawie pracy: Kościół katolicki w Indiach. Problem jego dialogu z hinduizmem. 30 IV1974 r. o. Zapłata został powołany na stanowisko docenta. Studium misjologiczne na ATK rozwijało się dynamicznie, wkrótce rozpoczęto starania o jego poszerzenie. Rok akademicki 1978/79 był pierwszym rokiem studiów zaocznych, przeznaczonych wyłącznie dla osób duchownych. Dnia 30 IX 1981 r. doc. F. Zapłata przeszedł na wcześniejszą emeryturę.
Następcą o. F. Zapłaty został w 1981 r. o. prof. dr hab. Władysław Kowalak SVD. W roku 1969 podjął on wykłady na ATK w Warszawie. Doktorat z teologii otrzymał w roku  1974 zaś habilitację (Geneza kargizmu na Nowej Gwinei) i docenturę z nauk teologicznych w zakresie historii religii w roku 1981. Dziesięć lat później w 1991 r. za dorobek naukowy i napisaną pracę nt: Umbandyzm. Nowa religia w Brazylii, otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w roku 1993 za całokształt dorobku naukowego otrzymał dyplom profesora zwyczajnego nauk teologicznych. Od roku 1982/83 ksiądz profesor jest Kierownikiem Katedry Teologii Misji, a od roku 1986 również Katedry Historii Religii ATK. Wychował on wiele pokoleń misjologów polskich. Wypromował 75. magistrów i 6. doktorów, recenzował 110 rozpraw magisterskich i 15 doktorskich, brał udział w 30. habilitacjach i 25. przewodach profesorskich.
Znaczny wkład w rozwój misjologii na ATK odegrał o. dr hab. Antoni Kurek OMI, prof. UKSW. W latach 1965-1967 studiował socjologię na Université de Lille (Francja), a w latach 1969-1973 misjologię na ATK. W 1973 r. obronił pracę magisterską, a w 1975 r. pracę doktorską. W 1990 r. na podstawie rozprawy: Wierzenia i obrzędy Gidarów, ludu północnokameruńskiego. Studium historyczno-hermeneutyczne otrzymał tytuł doktora habilitowanego.
Także osiągnięcia naukowo-badawcze innych pracowników naukowych wzbogacały misjologię. Byli nimi m.in. ks. Tadeusz Dajczer, o. Bolesław Gielata SVD, ks. Zenon Kaczmarek TChr, ks. Czesław Kamiński TChr, Jerzy Ozdowski (1925-1994), o. Julian Bednarz SDS, ks. Jan Górski, Eugeniusz Sakowicz (ur. 1958), o. Franciszek Zbigniew Kapuścik SMA, o. Bernard Wodecki SVD. Grono wykładowców specjalizacji misjologii tworzyli również: o. prof. dr hab. Teofil Chodzidło SVD, dr Krzysztof Dziubiński, dr Franciszek Ksawery Hashimoto, doc. dr hab. Zygmunt Komorowski, dr Wanda Leopold, mgr Andrzej Ługowski, dr Krzysztof Makulski, ks. dr Roman Murawski, dr Jerzy Narębski, ks. dr Grzegorz Okroy TChr, s. mgr Zofia Pawlik SS, dr Eugeniusz Rzewuski, ks. dr Roman Sadowski, o. dr Romuald Skowronek SDS, ks. bp dr Jan Wosiński, o. dr Henryk Zimoń.

W roku akademickim 1999/2000 Sekcja Misjologii rozpoczęła działalność w ramach Wydziału Teologicznego w nowych strukturach Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Kierownikiem sekcji pozostał ks. prof. dr hab. Władysław Kowalak SVD. W ramach sekcji istniały Katedra Historii Misji (kierownik ks. dr hab. Antoni Kurek OMI) oraz Katedra Teologii Misji (kierownik ks. prof. dr hab. Władysław Kowalak SVD). W 1999 r. adiunktem przy Katedrze Historii Misji został ks. dr Jarosław Różański OMI. W 2001 r. ks. dr hab. Antoni Kurek przeszedł na emeryturę, a p.o. kierownikiem tej katedry został ks. prof. dr hab. Władysław Kowalak. W tym samym roku adiunktem przy Katedrze Teologii Misji został ks. dr Janusz Gajda.W 2003 r. na emeryturę przeszedł ks. prof. dr hab. Władysław Kowalak SVD. P.o. kierownika Misjologii został prof. UKSW dr hab. Eugeniusz Sakowicz. Przy Katedrze Teologii Misji (kierownik: vacat) pracował ks. dr Janusz Gajda, a przy Katedrze Historii Misji (kierownik: vacat) ks. dr Jarosław Różański OMI. 1 grudnia 2004 r., po uzyskaniu tytułu dra hab., kierownikiem Sekcji Misjologii oraz kierownikiem Katedry Historii Misji został ks. Jarosław Różański OMI. W 2005 r. przy Katedrze Teologii Misji zatrudniony został jako adiunkt ks. dr Wojciech Kluj, a przy katedrze Historii Misji jako asystent ks. dr Tomasz Szyszka SVD. W 2006 r. ks. dr Tomasz Szyszka SVD został adiunktem przy tej Katedrze. Drugim adiunktem został ks. dr Waldemar Graczyk. Kolejne zmiany personalne: w 2007 r. po habilitacji i przejściu na WNHiS ks. dra Waldemara Graczyka jego miejsce zajął ks. dr Józef Łupiński. W 2008 r. w Katedrze Teologii Misji zatrudniony został ks. dr hab. Leon Nieścior OMI.Wykłady na misjologii prowadzili także inni pracownicy UKSW, m.in.: ks. dr Janusz Aptacy („Ekumenizm misyjny”), ks. prof. UKSW dr hab. Franciszek Mickiewicz SAC („Biblijne podstawy misji”), ks. dr Jan Rusiecki SDB („Liturgia na misjach”), ks. dr Marek Szymula („Duchowość misyjna”), a także wykładowcy spoza UKSW, m.in. ks. dr Tomasz Atłas, ks. dr Ryszard Dziura, ks. dr Ludwik Fąs SVD, s. dr Jolanta Hernik, ks. dr Franciszek Jabłoński, ks. prof. Roman Malek SVD, ks. dr Marian Midura, ks. prof. Piotr Nawrot SVD, ks. dr hab. Jacek Pawlik SVD,ks. dr Jan Piotrowski, ks. dr Marek Rostkowski, ks. dr Piotr Sokołowski SVD. Badania naukowe w Katedrze Historii Misji dotyczą historii działalności misyjnej w różnych krajach świata, metod stosowanych przez misjonarzy w głoszeniu słowa Bożego i zakładaniu Kościoła zarówno w przeszłości jak i teraźniejszości oraz analiza przyczyn załamania się czy zaniku chrześcijaństwa w niektórych krajach (Afryka Północna, Chiny i Indie w XVII-XVIII w.) oraz zjawiska niebywałego i dynamicznego rozwoju Kościoła w krajach Trzeciego Świata w drugiej połowie XX w. Katedra Teologii Misji koncentruje się na zagadnieniach teologii działalności misyjnej (jej teologiczne uzasadnienie, cele i realizacja) oraz teologii pozaeuropejskich.